CSENDERUPL

Uitkijktorens

Hlavatice, 1900

Uitkijktorens, torens die gebouwd zijn om van een uitzicht in het landschap te kunnen genieten, zijn in Midden-Europa heel speciaal. Het grote aantal uitkijktorens hangt met de meer dan honderd jaar lange traditie van het toerisme samen en ook met het feit dat in Midden-Europa veelmeer heuvellanden en beboste bergketens zijn dan echte bergtoppen. De meeste uitkijktorens staan in Duitsland, Oostenrijk, Tsjechië, Polen en Hongarije.

Uitkijktorens zijn specifieke technische gebouwen. De voornamelijke en vaak zelfs enige bedoeling ervan is om van een uitzicht in het landschap te kunnen genieten. Zo hebben uitkijktorens veel gemeenschappelijke kenmerken met stedelijke, wacht- en burchttorens die vroeger gebouwd werden.

Uitkijktorens in Tsjechië

De eerste uitkijktorens in Tsjechië werden door rijke feodale heren gebouwd, meestal met de bedoeling om er hun kasteelparken mee te versieren. Later werden uitkijktorens ook in kuuroorden gebouwd waar ze de functie van bezienswaardigheden voor kuurgasten tijdens hun wandelingen vervulden. De meeste uitkijktorens werden echter pas gebouwd met de ontwikkeling van het toerisme. In de jaren tachtig en negentig werden op veel plaatsen van Bohemen, Moravië en Silezië toeristische verenigingen opgericht. Het werd een prestigekwestie om nieuwe uitkijktorens te bouwen: de uitkijktorens waren interessante bezienswaardigheden, bronnen van financiële middelen en o.a. ook duidelijke symbolen van het succes van desbetreffende verenigingen. Zo werden tussen 1880 en 1914 bijna 200 uitkijktorens gebouwd, van eenvoudige houten constructies (die vaak slechts enkele jaren lang bewaard gebleven zijn) en ijzeren constructies tot prachtige stenen of bakstenen torens die tegenwoordig bij belangrijke cultuur- of technische monumentengerekend worden. Tientallen uitkijktorens, meestal met restaurants, werden ook in de periode van de zogenaamde Eerste Tsjecho-Slowaakse Republiek gebouwd. In de periode van 1945 tot 1989 werd daarentegen weinig gebouwd omdat er tijdens het communistische regime geen gunstige sfeer was voor verenigingen en vrije burgersinitiatieven. Anders was het na 1989. Veel verlaten en vervallen uitkijktorens werden gerenoveerd en weer geopend voor bezoekers. Sinds 2000 worden veel nieuwe uitkijktorens gebouwd. Meestal zijn dat multifunctionele constructies die voor telecommunicatie (met name voor mobiele telecommunicatie) bestemd zijn en ook voor toeristen die het landschap vanaf uitkijkplatforms kunnen bekijken. In 2010 stonden in Tsjechië bijna 300 uitkijktorens waarvan ongeveer de helft ná 1990 gebouwd werd.

Uitkijktorens in het Boheems Paradijs (Český ráj)

Er staan slechts zes echte uitkijktorens in het Boheems Paradijs. Zij representeren verschillende historische perioden en bouwtypen. Het oudst is de stenen uitkijktoren Milohlídka in Jičín uit 1843. Uit de gouden periode van het toerisme van het einde van de 19de en begin van de 20e eeuw dateren de bakstenen uitkijktorens op Kopanina bij Malá Skála en op de berg Tábor bij de stad Lomnice nad Popelkou. De uitkijktorens met stalen constructies op de heuvels Kozákov bij de stad Semily en op Kozinec bij Nová Paka zijn voorbeelden van moderne multifunctionele gebouwen twee doelen dienen: de telecommunicatie én het toerisme. Geheel uniek is de springplank in de stad Lomnice nad Popelkou met een vrij toegankelijk uitkijkplatform.

Čeřovka - Milohlídka, 1910

Čeřovka - Milohlídka, 1910

 
Hlavatice, 1900

Hlavatice, 1900

 
Kopanina, 1905

Kopanina, 1905

 
Kozákov, 1935

Kozákov, 1935

 
Trosky

Trosky

 
 
Vytvořeno 19.10.2010 23:52:21 - aktualizováno 22.11.2012 11:40:38 | přečteno 19654x | Ing. Jiří Lukeš
 
 
Sdružení Český ráj © 1992-2022  |  Antonína Dvořáka 335, 511 01 TURNOV
tel.: +420 481 540 253  |  info@cesky-raj.info
Liberecký kraj Královéhradecký kraj Středočeský kraj
Publikační a redakční systém Public4u © 2000-2022
load